top of page
Szukaj
  • Zdjęcie autoraLadyLiberty

"Tłusty czwartek" dla frankowiczów, "Ostatki" dla banków - opinia Rzecznika TSUE (16.02.2023 r.)

Zaktualizowano: 21 lut 2023

Wyczekiwana od kilku miesięcy opinia Rzecznika Generalnego TSUE w sprawie C-520/21 dotyczącej tzw. wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z kapitału już została ujawniona. Jest ona miażdżąca dla banków. Rzecznik TSUE Anthony Michael Collins uznał, że przepisy unijne, a zwłaszcza Dyrektywa 93/13, stoją w sprzeczności aby bank dochodził względem konsumenta roszczeń wykraczających poza zwrot kapitału. Natomiast te same przepisy nie sprzeciwiają się, aby to konsument formułował wobec banku roszczenia w związku z tym, że obracał on jego środkami wpłacanymi w formie rat kapitałowo-odsetkowych. Oznacza to, że spodziewany latem br. wyrok TSUE (jeżeli będzie zbieżny z opinią Rzecznika, a tak na ogół jest) położy kres pozwom banków o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału. Niewykluczone natomiast, że konsumenci będą mogli domagać się od banków waloryzacji swoich świadczeń, o ile krajowe sądy zdecydują o zasadności takich roszczeń.


W wydanej w dniu dzisiejszym opinii Rzecznik Generalny TSUE Anthony Michael Collins przypomniał, że Dyrektywa 93/13 nie określa, jakie są skutki stwierdzenia, że umowa konsumencka staje się prawnie nieistniejąca po usunięciu z niej nieuczciwych warunków. Skutki te są określane przez państwa członkowskie na podstawie ich prawa krajowego w sposób zgodny z prawem Unii.


W odniesieniu do roszczeń konsumenta względem banku, rzecznik generalny Collins przyjął, że Dyrektywa 93/13 nie stoi na przeszkodzie przepisom prawa krajowego ani orzecznictwu krajowemu, w którym dokonuje się ich wykładni, na podstawie których konsumentowi ułatwia się dochodzenie roszczeń wykraczających poza zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych na podstawie nieważnej umowy kredytu hipotecznego, oraz zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie od chwili wezwania do zapłaty. Jednak do sądu odsyłającego należy ustalenie, w świetle prawa krajowego, czy konsumenci mają prawo dochodzić tego rodzaju roszczeń, oraz, jeżeli tak jest, rozstrzygnięcie o ich zasadności.


Rozwiązanie to znajduje uzasadnienie w celu Dyrektywy 93/13, jakim jest przyznanie konsumentom wysokiego poziomu ochrony. Uznany za nieuczciwy warunek umowny nie wywołuje skutków wobec konsumenta w związku z czym należy przywrócić sytuację faktyczną i prawną konsumenta, w jakiej znajdowałby się on, gdyby pierwotnie ów warunek nie był zawarty w umowie. Zdaniem Rzecznika Generalnego, możliwość dochodzenia szerszego zakresu roszczeń może zachęcać konsumentów do wykonywania praw przysługujących im na podstawie Dyrektywy 93/13, a jednocześnie zniechęcać banki do włączania do swoich umów nieuczciwych warunków.


W odniesieniu do możliwości dochodzenia przez bank roszczeń o podobnym charakterze przeciwko konsumentom, Rzecznik Generalny Collins jest przeciwnego zdania. Zaproponował, by Trybunał orzekł, że bank nie może dochodzić względem konsumenta roszczeń wykraczających poza zwrot przekazanego kapitału kredytu i zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie od chwili wezwania do zapłaty.


W uzasadnieniu Rzecznik Generalny Collins wskazał, że uznanie umowy kredytu hipotecznego za nieważną stanowi konsekwencję zamieszczenia w tej umowie nieuczciwych warunków przez bank. Przedsiębiorca nie może czerpać korzyści gospodarczych z sytuacji powstałej na skutek własnego bezprawnego działania. Ponadto bank nie byłby zniechęcony do stosowania nieuczciwych warunków w umowach kredytu zawieranych z konsumentami, jeżeli, pomimo uznania tych umów za nieważne, mógłby pobierać od konsumentów rynkowe wynagrodzenie za korzystanie z kapitału kredytu. W takiej sytuacji mogłoby się nawet okazać, że narzucanie konsumentom nieuczciwych warunków byłoby dla banku opłacalne.


Rzecznik Generalny Collins stwierdził wreszcie, że argument dotyczący stabilności rynków finansowych w Polsce jest pozbawiony znaczenia w kontekście wykładni Dyrektywy 93/13, której celem jest przede wszystkim ochrona interesów konsumentów. Banki, jako podmioty utworzone na podstawie prawa, są zobowiązane prowadzić swoje sprawy w sposób zapewniający przestrzeganie wszystkich jego przepisów.



UWAGA! Opinia Rzecznika Generalnego nie wiąże Trybunału Sprawiedliwości. Zadanie rzeczników generalnych polega na przedkładaniu Trybunałowi, przy zachowaniu całkowitej niezależności, propozycji rozstrzygnięć prawnych w sprawach, które rozpatrują.




35 wyświetleń0 komentarzy

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie

Comments


Commenting has been turned off.
bottom of page